Türkiye’de İş Kazalarının Çoğunluğu Önlenilebilir Nedenlerden Kaynaklanıyor

teknolojitr.com.tr olarak, ülkemizdeki iş sağlığı ve güvenliği (İSG) konusundaki güncel durumu mercek altına aldık. Aydın merkezli Polat OSGB’nin sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel’den aldığımız bilgiler, iş kazalarının yüzde 90’ının basit tedbirlerin dahi gereksiz görülmesinden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazalarının, Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığına dikkat çekildi. Uzmanlar, bu durumun önlenebilirliğine ve alınan tedbirlerin bir masraf değil, ciddi bir yatırım olduğuna vurgu yapıyor.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun Yeri ve Önemi

30 Haziran 2012’de yayımlanan ve 01 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tüm iş yerlerinde tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin uygulanmaya başlandı. Bu kanunun yürürlüğe girmesinin üzerinden geçen 13 yıllık süreçte, iş güvenliğinin hayati önemi ve alınan tedbirlerin aslında birer yatırım olduğu net bir şekilde anlaşıldı. Geçmiş istatistikler, Türkiye’nin iş kazaları ve meslek hastalıkları konusunda Avrupa’da maalesef üst sıralarda yer aldığını gösteriyor. Bu kazaların ekonomik faturasının her yıl 10 milyar doları geçtiği biliniyor. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’inin tedbir amaçlı harcanması durumunda, yaşanacak acıların yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanabileceği hesaplanıyor.

Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önemi

Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş güvenliği alanında karşılaştıkları en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu belirtiyor. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet kalemi olarak görme eğiliminde olduğunu, ancak alınmayan her önlemin gelecekte çok daha büyük maliyetlere ve telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açtığını vurguluyor. Tükel, tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm iş yerlerinin artık İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatırken, kazaların büyük çoğunluğunun basit tedbirlerin dahi alınmamasından kaynaklandığını ifade ediyor.

‘Bana Bir Şey Olmaz’ Zihniyeti ve Alınması Gereken Önlemler

İş kazalarına yol açan başlıca nedenleri sıralayan Tükel, şu noktalara dikkat çekiyor:

• Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi,
• Makine koruyucularının yerinde ve işlevsel olması,
• Yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve standartlara (TS EN) göre seçilmesi,
• Kimyasal etiketlerinin güncel tutulması,
• Verilecek eğitimlerle çalışanların farkındalığının artırılması,
• Çalışanlara yıllık en az bir kez iş güvenliği eğitimi verilmesi.

Bu temel adımların atılmasıyla birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçilebileceği belirtiliyor. Ülkemizdeki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışı olduğunu söyleyen Tükel, çalışanların alışkanlıklarından kaynaklanan risk alma davranışlarının da iş kazası oranlarını artırdığını ekliyor. Kişisel koruyucu ekipmanların kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin genellikle çalışanın kendisi olduğunu sert bir dille ifade ediyor. Bu sebeple, iş kazalarıyla mücadelede hem işverenlerin hem de çalışanların üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi büyük önem taşıyor.