Denizli’nin Acıpayam ilçesinde yaşanan olay, tarihi mirasımıza ne kadar sahip çıkabildiğimiz sorusunu akıllara getirdi. İlçenin kültürel hafızasında önemli bir yer tutan ve 2015 yılından bu yana kayıp olarak aranan 300 yıllık tarihi Yazır Sancağı, hiç beklenmedik bir yerden çıktı. Belediye ekiplerinin hurda plakaları aradığı sırada tesadüfen fark edilen sancak, sıradan bir çuvalın içerisine tıkıştırılmış halde bulundu.
Tarihi Miras Çöplerin Arasından Döndü
Olayın geçmişi 2010 yılına dayanıyor. Hacı Ömer Ağa Camisi’nde gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında, cami duvarının içerisine gizlenmiş vaziyette tarihi bir eser keşfedilmişti. Yapılan detaylı bilirkişi incelemeleri sonucunda bu eserin, Yazır Türklerine ait olduğu ve yaklaşık 3 asırlık bir geçmişe sahip olduğu tescillenmişti. Yeşil atlas kumaş üzerine işlenmiş kılıç motifi ve üzerinde Arapça olarak “La ilahe illallah, Muhammedün Resulullah” (Allah’tan başka ilah yoktur, Muhammed onun elçisidir) ibaresinin yer aldığı sancak, bölge halkı için manevi bir değer taşıyordu.
teknolojitr.com.tr ekibi olarak tarihi ve kültürel mirasın korunması konusundaki hassasiyeti her zaman gündemde tutmaya çalışıyoruz. Ancak bu olayda, koruma altına alınması gereken bir eserin başına gelenler zincirleme ihmalleri gözler önüne serdi.
Kütüphaneden Belediyeye, Oradan Kayıplara Karışan Tarih
Bulunduğu ilk dönemde Acıpayam Kütüphanesi’nde koruma altına alınan sancak, iddialara göre dönemin Belediye Başkanı Hulusi Şevkan’ın talebiyle belediye binasına getirilmişti. Ancak burada muhafaza edilmesi gereken sancak, bir süre sonra sırra kadem bastı. Yazır Mahallesi sakinlerinin ısrarlı takibi ve konuyu yargıya taşımasına rağmen, yapılan aramalarda sancağın izine rastlanamamış ve dava takipsizlikle sonuçlanmıştı. Yıllardır akıbeti merak konusu olan bu değerli parça, artık “yok oldu” gözüyle bakılan bir efsaneye dönüşmek üzereydi.
Hurda Araç Plakaları Aranırken Ortaya Çıktı
Kayboluşundan yıllar sonra gelen keşif haberi ise oldukça trajikomik bir tesadüfe dayanıyor. Akalan Mahallesi’nde bulunan belediyeye ait kademe binasında (bakım-onarım deposu), hurdaya ayrılmış eski araçların plakalarını arayan belediye personeli, depodaki eski koli ve çuvalları karıştırırken tarihi sancakla karşılaştı. Değerli atlas kumaşın, hurda yığınlarının arasındaki çuvalların içinde saklandığı görüldü.
Müze Müdürlüğü Devreye Giriyor
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan mevcut Acıpayam Belediye Başkanı Levent Yıldırım, yaşanan durumu şaşkınlıkla karşıladıklarını belirtti. Sancağı özel olarak aramadıklarını, tamamen şans eseri bulduklarını ifade eden Yıldırım, şunları söyledi:
“Kademe binamızda genel bir temizlik ve düzenleme yapıyorduk. Eski belde belediyelerinden kalan hurda araçların plakalarına ihtiyacımız vardı. Bu sırada kolilerin ve çuvalların içinde sancak ortaya çıktı. Oraya ne zaman konuldu, hep mi oradaydı bilmiyoruz. Ancak bulduğumuzda ne yazık ki deforme olmuş durumdaydı. Tutanaklarımızı tuttuk ve durumu ivedilikle Müze Müdürlüğü’ne bildirdik.”
Bulunan sancağın, yıllar süren kötü muhafaza koşulları nedeniyle yıprandığı belirtilirken, eserin restore edilip edilemeyeceği uzman incelemesinden sonra belli olacak. teknolojitr.com.tr olarak sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz; zira bu eser artık emin ellerde, müze yetkililerinin koruması altında olacak.
